نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار علوم دفاعی راهبردی،دانشکده دفاع ملی،دانشگاه عالی دفاع ملی،تهران،ایران
2 استادیار دانشکده فرماندهی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش،تهران،ایران
3 دانشجوی دکتری مدیریت دفاعی،دانشکده دفاع ملی،دانشگاه عالی دفاع ملی،تهران،ایران
چکیده
کلیدواژهها
موضوعات
مقدمه و بیان مسئله
ماهیت جنگ همواره در حال تغییر و تحول بوده و سرعت این تغییرات در دوران کنونی از هر زمان دیگری با پیشرفت سریع فناوری بیشتر شده و بهنظر میرسد صحنه جنگهای آینده گستردهتر و پیچیدهتر نیز خواهد گردید؛ در نتیجه این پیچیدگی، مقابله با آن را نیز هوشمندانه و با بهکارگیری آخرین فناوریها و راهکنشها همراه میکند (بختیاری، 1401: 7). تغییرات شکلگرفته مطالعه جنگهای آینده و توانمندی رویارویی با آن خصوصاً در حوزه آماد و پشتیبانی (لجستیک) را با بررسی نقاط ضعف، قوتها، فرصتها و تهدیدهای آن اجتنابناپذیر مینماید. هر اندازه سامانه آماد و پشتیبانی یک نیرو قدرتمندتر و دارای راهبرد بهروزتری باشد، به همان میزان توان دفاعی، قدرت بازدارندگی و قابلیت اجرایی و تحملپذیری نیرو قویتر است (منشادی، 1390: 164). توجه به نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی و افزایش توان نظامی با بررسی محیط داخلی و خارجی و اولویتهای راهبردی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران که در تقویت نقاط قوت و برطرف نمودن نقاط ضعف این سامانه شکل میگیرد بهتر است در دستور کار این نیرو قرار گیرد (روشنی، 1395: 97). به این منظور مقام معظم رهبری(مدظلهالعالی) با تأکید بر این مقوله میفرمایند: «... پدافند امروز در اولویت اول است و پدافند هوایی خط مقدم دفاع از حیثیت و آبرو و موجودیت کشور است»؛ بنابراین آماد و پشتیبانی میتواند نقش بسزایی در موفقیت نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در مأموریتهای خود برای جنگهای آینده داشته باشد (خامنهای، بیانات، 23/09/1390).
نظر به لزوم بازبینی و متناسبسازی روندهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، هدف اصلی در این تحقیق تدوین نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، با شناسایی و تبیین ویژگیهای آماد و پشتیبانی با توجه به نوع و ماهیت جنگهای آینده است.
جنگهای آینده تنها مبارزه بین ارتشهای دو طرف نبوده و هر یک از طرفین از تمام عوامل طبیعی، انسانی، اقتصادی، سیاسی و نظامی خود که ممکن است برای از بین بردن طرف مقابل به کار آید، استفاده خواهند کرد، بنابراین علاوه بر نقش مؤثر مؤلفه رزمی در سرنوشت جنگهای آینده، سایر مؤلفهها بهویژه آماد و پشتیبانی، در کسب پیروزی نقش و اثر قابل توجهی یافته و هرکدام (عملیات و آماد و پشتیبانی) به تنهایی و مجموعاً بهصورت متعامل، از اهمیت روزافزونی برخوردار شده و جنبه راهبردی پیدا کردهاند، بهطوری که تحلیلگران راهبردی بدون در نظر گرفتن نقش عوامل آماد و پشتیبانی در طرحهای راهبرد دفاعی- امنیتی خود قادر به رویارویی با جنگهای آینده، نخواهند بود.
در حال حاضر با توجه به ظهور فناوریهای جدید و تأثیر آن بر سازمانهای نظامی بهویژه در حوزه آماد و پشتیبانی، شناسایی و تبیین نقش عوامل، ویژگیها و اولویتهای آماد و پشتیبانی با توجه به نوع و ماهیت جنگهای آینده بهصورت علمی، نوین و بهروز تدوین نشده است و به نظر میرسد با تغییرات شدید و روزافزون در فناوری، تجهیزات و تسلیحات نظامی و به دنبال آن تغییر ماهیت جنگها در آینده، سامانههای نظامی کنونی بهویژه سامانههای آماد و پشتیبانی کنونی در نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران جوابگو نخواهند بود و توسعه و ارتقای آنها امری اجتنابناپذیر است که بهعنوان دغدغه محقق در این مقاله بیان میشود. از طرفی عدم شفافسازی نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی و پیامدهای ناشی از آن و عدم قطعیت حاکم بر محیط جنگهای آینده، میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران وارد ساخته و دستیابی به اهداف یا بهرهمندی بهینه از منابع و فرصتهای پیشِرو را کاهش دهد، بنابراین به نظر میرسد شناخت محیط داخلی و خارجی با تمامی مؤلفههای آن در تعیین نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی مورد نیاز باشد تا بتوانند مباحث آماد و پشتیبانی را رصد، ارزیابی و برنامهریزی کنند. بر این اساس محقق در صدد آن است که از طریق روشهای علمی با غور در نقاط قوت و ضعفها، فرصتها و تهدیدها، نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران را برای جنگهای آینده تبیین و به مسئولین و متولیان این حوزه ارائه کند تا مسیر تصمیمگیری و تصمیمسازی تسهیل شود.
همچنین با مطالعه و بررسی جنگهای گذشته و تهدیدات پیشِرو در جنگهای آینده با تأکید بر نقش عوامل آماد و پشتیبانی در نیروی پدافند هوایی ارتش، اهمیت مقاله حاضر از نگاه ایجابی عبارت است از: حفظ سرمایههای انسانی و صرفهجویی اقتصادی و ارزی در حفظ تجهیزات و تسلیحات بسیار گرانقیمت نظامی؛ برداشتن گامهای مؤثری در جهت تهیه و تدوین مبانی نظری، علمی و کاربردی «راهبردهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای جنگهای آینده»؛ ایجاد زیرساخت نظری جهت کمک به فرماندهان و مسئولین نظامی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای ارائه راهکارها و تدابیر مناسب در رویارویی با جنگهای آینده و در نتیجه کاهش آسیبپذیری نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در حوزه آماد و پشتیبانی؛ اهتمام به تدوین نقش عوامل راهبردی حاصل از این مقاله با هدف افزایش آمادگی و توسعه کمی و کیفی تمامی شقوق آماد و پشتیبانی جهت حفظ و نگهداری دستگاهها، تجهیزات و سامانههای موجود در نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و ادامه فعالیت در شرایط بحران و جنگهای آینده.
همچنین مشخص نبودن نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی برای جنگهای آینده در نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران ممکن است منجر به موارد زیر گردد: افزایش احتمال غافلگیری در تمامی حوزههای راهبردی؛ عملیاتی و تاکتیکی در جنگهای آینده در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران؛ ضعف در تشریح و تبیین ویژگیها و مشخصات راهبردهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای جنگهای آینده و افزایش خسارتهای ناشی از عدم آمادگی آماد و پشتیبانی بر پیکره نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
با توجه به اهمیت موضوع، مطالعات متعدد و مختلفی در ارتباط با پژوهش مورد نظر انجام شده است که در جدول شماره (1) به تعدادی از آنها اشاره شده است.
جدول 1: مروری بر مطالعات پیشین
|
نویسنده
|
عنوان |
روش تحقیق |
هدف مطالعه |
نتیجهگیری |
|
پرویز ضیغمی نژاد (1401) |
راهبردهای لجستیک (آماد و پشتیبانی) عملیات مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران |
توصیفی با رویکرد تحلیلی |
تدوین راهبردهای لجستیک (آماد و پشتیبانی) عملیات مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران |
تحلیل محیط داخلی و خارجی فرماندهی مشترک و تدوین راهبردهای لجستیک (آماد و پشتیبانی) عملیات مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران |
|
زارعی و همکاران (1397) |
شناسایی، آسیبشناسی و اولویتبندی معیارهای ارتقای کیفیت دستگاههای آماد و پشتیبانی در جنگهای آینده |
توصیفی از نوع پیمایشی |
شناسایی، آسیبشناسی و اولویتبندی معیارهای ارتقای کیفیت دستگاههای آماد و پشتیبانی در جنگهای آینده (مطالعهای در یکی از سازمانهای نظامی) |
بررسی و اولویتبندی معیارهای ارتقای کیفیت دستگاههای آمادی در جنگهای آینده و مقایسه بین وضع موجود و وضع مطلوب شاخصها و تحلیل شکاف بین آنها |
|
ویسی و همکاران (1398) |
ارائه الگوی آماد و پشتیبانی متناسب با نوع و ماهیت تهدیدهای آینده |
توصیفی و از نوع پیمایشی |
ارائه الگوی آماد و پشتیبانی متناسب با نوع و ماهیت تهدیدهای آینده |
شناسایی و تبیین ویژگیها و اولویتهای آماد و پشتیبانی با توجه به نوع و ماهیت تهدیدهای آینده بهصورت علمی، مدون و بهروز |
|
جلال راعی (1393) |
الگوی بازطراحی سامانه آماد و پشتیبانی در جنگ ناهمتراز با تأکید بر تداوم آماد |
توصیفی و شیوه اجرایی آن پیمایشی |
الگوی بازطراحی سامانه آماد و پشتیبانی در جنگ ناهمتراز با تأکید بر تداوم آماد |
بررسی سامانه آماد و پشتیبانی یک سازمان نظامی در جنگ ناهمتراز و ارائه الگوی بازطراحی این سامانه با تأکید بر تداوم آماد |
|
فرزاد رستمی (1395) |
تحول در ماهیت جنگهای آینده؛ جمهوری اسلامی ایران؛ سناریوها، فرصتها و چالشها |
توصیفی- پیمایشی |
تحول در ماهیت جنگهای آینده؛ جمهوری اسلامی ایران؛ سناریوها، فرصتها و چالشها |
تا زمانی که جمهوری اسلامی ایران بتواند اشراف همهجانبهای بر فناوریهای فعال در فضای سایبر داشته باشد و با توجه به تجربه بیشتر غرب در استفاده از این ابزارها، این حوزهها در آینده از اهمیت بیشتری برخوردار خواهد بود. عدهای هم که معتقد به اهمیت جنگ رسانهای در آینده هستند، بر این باورند که با توجه به اینکه مهمترین نقطه قوت جمهوری اسلامی برخورداری از ارزشهای دینی و فرهنگی و همچنین اعتماد عمومی است، دشمنان همه تلاش خود را در مسیر تضعیف این مقولهها و در نتیجه تضعیف نظام به کار خواهند بست، البته در دل این پاسخ هم اهمیت فضای سایبر برجسته است اما متغیر اصلی اعتماد عمومی و بهنوعی ارزشهای فرهنگی جامعه ایران است. |
|
آقا محمدی (1397) |
مؤلفههای چابکسازی سامانه پشتیبانی خدمات رزمی در رزم زمینی متناسب با تهدیدات آینده
|
توصیفی |
شناسایی و ارزیابی مؤلفههای سامانه پشتیبانی خدمات رزمی متناسب با تهدیدات آینده |
نتایج نهایی مبین مؤلفههای چابکسازی سامانه پشتیبانی خدمات رزمی متناسب با تهدیدات آینده به شرح زیر است: متحرک و قابل انعطاف، به هنگام (روزآمد بودن)، تداوم پشتیبانی، قابلیت اطمینان، یکپارچگی همراه با عدم تمرکز، خلاق و نوآور و مبتکر، امنیت آمادی، ماندگاری زیاد، دسترسی آسان، صرفه اقتصادی. |
|
شهلایی و همکاران (1395) |
طراحی مدل ریاضی برای پیشبینی مکان بهینه مراکز آمادی در شرایط جنگهای آینده |
توصیفی پیمایشی |
استفاده از مدلهای ریاضی مکانیابی و همچنین تکنیکهای تصمیمگیری چند معیاره فازی، مدلی علمی برای پیشبینی مکان بهینه مراکز آمادی در جنگهای آینده |
با کمک چند سناریوی طراحی شده و شناسایی 15 گزینه بهعنوان کاندیدهای انتخاب مراکز آمادی (گرههای شبکه) پرداخته شده است. |
اشتراک همه این پیشینهها در روش انجام تحقیقات آنها است که نشان میدهد در روشهای جمعآوری دادهها عمدتاً متمرکز بر دو روش کتابخانهای و میدانی بوده و تلاش گردیده با استفاده از ابزارهای مختلف مربوط به این دو روش اطلاعات مورد نیاز گردآوری گردد و غالباً در چارچوب تحلیل توصیفی و تحلیلی به پاسخ مورد نظر دست یابند. همچنین در مطالعه نقاط افتراق پیشینههای مورد بررسی مشاهده شد که هیچ پیشینهای به تدوین نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای جنگهای آینده اشارهای نداشته است.
مدل مفهومی به مجموعهای از گزارههایی اطلاق میشود که به لحاظ نظری قادر به تبیین یا طبقهبندی متغیر وابسته یا اصلی تحقیق هستند (بیک، 1395: 273).
در حوزه این مقاله که عبارت است از «نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای جنگهای آینده»، میبایست ارکان جهتساز (ارزشها، سیاستها، اصول و دکترین) مؤثر بر عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند، عوامل محیطی (قوت و ضعف، فرصت و تهدید) اثرگذار بر عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی مورد نیاز جهت تحقق راهبردها، تعیین و مشخص گردند. بهمنظور تعیین نقش عوامل محیطی اثرگذار بر راهبردهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و عوامل کلیدی اثربخش، پس از انجام مطالعات عمیق بر روی اسناد و مدارک کتابخانهای و بررسیهای میدانی و محیطشناسی، بررسی نظرات خبرگان، جمعبندی و تجمیع گزارهها و ادغام موارد مشابه، در نهایت تعداد 214 گزاره بهعنوان عوامل محیطی اثرگذار بر آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای جنگهای آینده استخراج شد. با توجه به موارد ذکر شده مدل مفهومی تحقیق در قالب شکل (1) تعیین و ارائه گردیده است.
شکل 1: مدل مفهومی تحقیق
با توجه به اینکه پژوهش حاضر در پیِ درک و شناسایی نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی آجا برای جنگهای آینده است و میخواهد به دانشافزایی بپردازد، بنابراین از حیث هدف یک تحقیق کاربردی و از نظر روش انجام آن با ویژگیهای روش توصیفی بهصورت کمی انجام شده است. روش جمعآوری اطلاعات بهصورت کتابخانهای و میدانی است. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS در دو بخش توصیفی و استنباطی تجزیهوتحلیل شده است. جامعه آماری در این تحقیق شامل صاحبنظران و کارشناسان آشنا به موضوع تحقیق با حداقل 20 سال خدمت، دارای مدرک تحصیلی بالاتر از کارشناسی ارشد مرتبط با موضوع، دارای تخصص در حداقل یکی از حوزههای آماد و پشتیبانی، راهبرد، جنگهای آینده و داشتن جایگاه سازمانی حداقل 17 بوده است. بر اساس این ویژگیها تعداد افراد جامعه آماری با استفاده از روش هدفمند قضاوتی 54 نفر است.
جدول 2: محاسبه امتیاز موزون و تلفیق عوامل داخلی (IFAS)
|
شاخصها (نقاط قوت) |
ضریب اهمیت |
وضع موجود |
امتیاز موزون |
|
وجود تجربیات ارزشمند آماد و پشتیبانی در دوران دفاع مقدس و جنگهای اخیر |
028/0 |
94/3 |
124/0 |
|
وجود نیروی انسانی ولایی، مؤمن، متعهد، متخصص و توانمند در حوزه آماد و پشتیبانی |
03/0 |
43/3 |
105/0 |
|
حضور کارشناسان متبحر در حوزه آماد و پشتیبانی جهت سیاستگذاری و برنامهریزی برای جنگهای آینده |
028/0 |
79/3 |
108/0 |
|
امکانات هدایت هوشمند یگانها و سازمانهای تابعه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
027/0 |
61/3 |
099/0 |
|
وضعیت بهرهگیری از مراکز علمی، پژوهشی بهمنظور تعریف و اجرای پروژههای تحقیقاتی و صنعتی و همچنین طراحی و تولید سامانههای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند برای جنگهای آینده |
028/0 |
73/3 |
104/0 |
|
امکان رصد برنامههای توسعهای و اقدامات مرتبط جهت رسیدن به اهداف تعیین شده در حوزه آماد و پشتیبانی |
029/0 |
58/3 |
105/0 |
|
امکان بهرهگیری از فرایندها و روشهای ستادی به منظور ایجاد هماهنگی در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
03/0 |
49/3 |
106/0 |
|
وضعیت برنامهریزی و اجرای برنامههای آموزشی متناسب با مطالبات آماد و پشتیبانی برای جنگهای آینده |
028/0 |
48/3 |
097/0 |
|
بهرهگیری از منابع اطلاعاتی آشکار در حوزه آماد و پشتیبانی بهمنظور رصد و آمادگی برای جنگهای آینده |
026/0 |
62/3 |
095/0 |
|
امکان دسترسی به منابع اطلاعاتی، تجهیزات متنوع و متعدد در اختیار کشورهای رقیب در حوزه آماد و پشتیبانی برای جنگهای آینده |
029/0 |
83/3 |
113/0 |
|
مجموع |
056/1 |
||
|
شاخصها (نقاط ضعف) |
ضریب اهمیت |
وضع موجود |
امتیاز موزون |
|
وضعیت مدیریت و هدایت اقدامات در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
027/0 |
79/1 |
049/0 |
|
وضعیت نظارت تخصصی بر عملکرد یگانها در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
026/0 |
97/1 |
054/0 |
|
نگرش به موضوع آماد و پشتیبانی در نیروی پدافند |
041/0 |
52/1 |
067/0 |
|
وجود سازوکارهای استفاده از توانمندیهای تخصصی کارکنان در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
026/0 |
27/1 |
035/0 |
|
وجود دکترین و آییننامههای مرتبط در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
031/0 |
89/1 |
061/0 |
|
وضعیت تبیین و تعیین تاکتیکها و تکنیکهای آماد و پشتیبانی |
03/0 |
94/1 |
059/0 |
|
نوآوریها و ایجاد فکر و ابتکار در تاکتیکها و تکنیکهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
028/0 |
39/1 |
040/0 |
|
کفایت و تناسب قوانین، مقررات، آییننامهها و دستورالعملهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند با توجه به سیر تحول جنگهای آینده |
027/0 |
67/1 |
045/0 |
|
وجود مراجع و منابع علمی- نظامی داخلی و خارجی در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند برای جنگهای آینده |
023/0 |
19/1 |
029/0 |
|
تناسب ساختار آماد و پشتیبانی نیروی پدافند با مأموریتهای محوله |
031/0 |
97/1 |
063/0 |
|
میزان تداخل و موازیکاری ساختاری در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
029/0 |
64/1 |
048/0 |
|
میزان پاسخگویی طرحهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند برای جنگهای آینده |
031/0 |
49/1 |
046/0 |
|
وضعیت پایداری و امنیت سامانههای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
028/0 |
06/1 |
032/0 |
|
وضعیت اشرافیت فرماندهان بر آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
027/0 |
49/1 |
044/0 |
|
وضعیت همافزایی و تبادل اطلاعات بین آماد و پشتیبانی نیروی پدافند و سازمانهای لشکری و کشوری |
026/0 |
37/1 |
036/0 |
|
طولانی بودن فرایندهای ایجاد هماهنگی در مواقع بحران |
025/0 |
92/1 |
048/0 |
|
میزان کمی و کیفی سامانههای تخصصی مورد نیاز |
026/0 |
06/1 |
029/0 |
|
وضعیت آموزشهای ارائه شده در مراکز آموزشی نیروی پدافند در حوزه آماد و پشتیبانی |
026/0 |
34/1 |
037/0 |
|
وضعیت آموزشها، آموزهها و معلومات مورد نیاز در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
024/0 |
19/1 |
029/0 |
|
میزان اعتبارات واگذاری و تناسب آن در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند با توجه به طیف وسیع جنگهای آینده |
031/0 |
09/1 |
036/0 |
|
مجموع |
877/0 |
||
|
مجموع اوزان موزون قوتها و ضعفها |
1 |
|
933/1 |
4-1. تحلیل وضع موجود عوامل داخلی
با محاسبات صورت گرفته و میانگین عوامل داخلی و از طرفی با توجه به جمع امتیازات موزون محاسبه شده در جداول فوق، (نمره دریافتی در وضعیت موجود عوامل داخلی در مؤلفهها کمتر از 3 بهدستآمده)، اینطور استنباط و نتیجهگیری میگردد که سازمان از نظر عوامل داخلی دارای ضعف بوده و در وضعیت خوبی قرار ندارد.
جدول 3: جدول محاسبه امتیاز موزون و تلفیق عوامل خارجی (EFAS)
|
شاخصها (فرصتها) |
ضریب اهمیت |
وضع موجود |
امتیاز موزون |
|
استفاده از نخبگان و صاحبنظران و برخی مراکز پژوهشی و علمی در سطح کشور |
042/0 |
58/3 |
151/0 |
|
وجود شرکتهای دانشبنیان به منظور همکاری با آماد و پشتیبانی نیروی پدافند بهمنظور طراحی و تولید تجهیزات مورد نیاز برای مقابله با جنگهای آینده |
041/0 |
49/3 |
144/0 |
|
امکان بهرهگیری از فناوریهای تجاری پیشرفته در سامانههای آماد و پشتیبانی برای مقابله با جنگهای آینده |
04/0 |
73/3 |
149/0 |
|
وجود پتانسیل و ظرفیتهای لازم جهت امکانسنجی طراحی و تولید تجهیزات مورد نیاز برای مقابله با جنگهای آینده |
037/0 |
48/3 |
131/0 |
|
وجود توانمندی نسبی در مهندسی معکوس و ساخت نمونه تجهیزات آماد و پشتیبانی خارجی مشابه |
037/0 |
62/3 |
136/0 |
|
وجود تدابیر و فرامین فرماندهی معظم کل قوا |
050/0 |
62/3 |
179/0 |
|
وجود اسناد بالادستی، برنامهها، قوانین و اقدامات حمایتی در رابطه با آمادگیهای علمی و عملی در حوزه آماد و پشتیبانی برای مقابله با جنگهای آینده |
040/0 |
78/3 |
149/0 |
|
جغرافیای مناسب در زمینه ساخت دپوهای آمادی و پشتیبانی و بهکارگیری تجهیزات برای مقابله با جنگهای آینده |
039/0 |
81/3 |
144/0 |
|
امکان استفاده از توان کشورهای همسو و برخی کشورهای پیشرفته برای رسیدن به تجهیزات و فناوریهای آماد و پشتیبانی برای مقابله با جنگهای آینده |
038/0 |
83/3 |
141/0 |
|
استفاده از روابط سیاسی موجود با کشورهای همراستا و همسو در جهت تکمیل نیازمندیهای آماد و پشتیبانی برای جنگهای آینده |
037/0 |
49/3 |
128/0 |
|
مجموع
|
452/1 |
||
|
شاخصها (تهدیدها) |
درجه اهمیت |
وضع موجود |
امتیاز موزون |
|
محدودیت انتقال فناوری و خرید برخی از سامانهها و تجهیزات در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
044/0 |
37/1 |
060/0 |
|
میزان شکاف علوم و فناوریهای آماد و پشتیبانی خودی با دشمن مرتبط با جنگهای آینده |
038/0 |
39/1 |
055/0 |
|
وضعیت فناوریها و زیرساختهای بومی در شرکتهای دانشبنیان و صنایع داخلی در حوزه آماد و پشتیبانی |
039/0 |
79/1 |
068/0 |
|
رشد روزافزون علوم و فناوریها در حوزههای مختلف آماد و پشتیبانی برای پشتیبانی از جنگهای آینده |
40/0 |
39/1 |
055/0 |
|
وضعیت فناوریهای به کار رفته در برخی سامانههای تولید شده در صنایع دفاعی کشور در حوزه آماد و پشتیبانی |
038/0 |
06/1 |
040/0 |
|
وضعیت استانداردهای صنعتی و نظامی در طراحی و ساخت سامانههای آماد و پشتیبانی |
037/0 |
1/2 |
077/0 |
|
توانمندی ودجا در پوشش نیازمندیهای آماد و پشتیبانی |
043/0 |
97/1 |
085/0 |
|
استفاده گسترده نیروهای منطقه و فرامنطقهای از توانمندی آماد و پشتیبانی |
041/0 |
92/1 |
077/0 |
|
استفاده از قدرت نرم و هوشمند دشمنان علیه جبهه مقاومت انقلاب اسلامی و تأثیر آن بر کمیت و کیفیت آماد و پشتیبانی نیروی پدافند برای جنگهای آینده |
039/0 |
06/1 |
043/0 |
|
وضعیت آمایش سرزمینی در آمایش آماد و پشتیبانی بهمنظور استفاده حداکثری استفاده از قابلیتهای جغرافیایی در آماد و پشتیبانی برای مقابله با جنگهای آینده |
038/0 |
67/1 |
062/0 |
|
تناسب سهم بودجه آماد و پشتیبانی با توجه به طیف گسترده جنگهای آینده |
039/0 |
34/1 |
050/0 |
|
میزان تحقق اعتبارات آماد و پشتیبانی بهمنظور راهاندازی و اجرای طرحهای مورد نیاز برای مقابله با جنگهای آینده |
036/0 |
19/1 |
043/0 |
|
وضعیت اعتباری ودجا بهمنظور طراحی و تولید تجهیزات مورد نیاز آماد و پشتیبانی برای مقابله با جنگهای آینده |
039/0 |
19/1 |
044/0 |
|
وضعیت پروژههای تحقیقاتی و منجر به تولید محصول انبوه شدن در حوزه آماد و پشتیبانی برای مقابله با جنگهای آینده |
038/0 |
27/1 |
048/0 |
|
پاسخگویی تیراژ محصولات و تجهیزات تولیدی در صنایع دفاع در حوزه آماد و پشتیبانی |
040/0 |
79/1 |
070/0 |
|
وضعیت پیشرفت فناوری ودجا در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند برای جنگهای آینده |
037/0 |
19/1 |
046/0 |
|
مجموع |
923/0 |
||
|
مجموع اوزان موزون فرصتها و تهدیدها |
1 |
|
375/2 |
4-2. تحلیل وضع موجود عوامل خارجی
با محاسبات صورت گرفته و میانگین عوامل خارجی و با توجه به جمع امتیازات موزون محاسبه شده در جداول فوق، (نمره دریافتی در وضعیت موجود کمتر از 3 بهدستآمده)، بنابراین اینطور استنباط و نتیجهگیری میگردد که سازمان از نظر عوامل خارجی، دارای تهدید بوده و در وضعیت مناسبی نیست و از حد متوسط پایینتر است.
4-3. تعیین موقعیت راهبردی و تحلیل شکاف
جدول زیر جمع نمرات موزون عوامل داخلی و خارجی را نشان میدهد:
جدول 4: جمع نمرات موزون عوامل داخلی و خارجی
|
قوت |
056/1 |
|
ضعف |
877/0 |
|
فرصت |
452/1 |
|
تهدید |
923/0 |
با این شرایط اگر چهار گروه قوتها، ضعفها، فرصتها و تهدیدها را بهگونهای بر روی محورهای مختصات قرار دهیم که فرصتها y مثبت، تهدیدها y منفی، قوتها x مثبت و ضعفها x منفی در نظر گرفته شوند، جمع جبری x ها طول یک نقطه و جمع جبری y ها عرض همان نقطه را نشان میدهد. محورهای مختصات را نیز بر همین اساس رسم و نقطه مورد بحث را روی آن مشخص کرده و از مرکز پارهخطی را تا آن نقطه ترسیم میکنیم. این بردار بیانگر وضع موجود است.
نقطه مطلوب در این دستگاه مختصات، بردار به طول با زاویه 45 درجه هست و هدف مشخص کردن زاویه بین این دو بردار است تا با اختصاص امکانات لازم از وضع موجود به وضع مطلوب رسیم. جهت تعیین موقعیت راهبردی بر روی نمودار مختصات، پس از مطالعه و شناخت راهبردی محیط درونسازمانی و برونسازمانی مبتنی بر ارزیابی کمّی، نسبت به عوامل کلیدی محیط داخلی و خارجی سازمان اقدام گردید.
بر این اساس و مطابق جدول، عوامل داخلی جمع جبری قوتها و ضعفها عدد 179/0 و در جدول عوامل خارجی جمع جبری فرصتها و تهدیدها عدد 529/0 حاصل شد. بنابراین میتوان جایگاه و موقعیت سازمان را در نمودار تعیین و ارزیابی موقعیت و رویکرد راهبردی سازمان (SPACE) برابر شکل زیر با تعیین نقطه P نشان داد.
نمودار شماره 1: تعیین موقعیت راهبردی
برای تحلیل شکاف نیز، باید در ماتریسهای IFE و EFE نمره موزون شده قوتها و ضعفها را از نمره موزون 3 کسر نمود که عدد حاصل را به نام A نامگذاری میکنیم و همچنین نمره موزون فرصتها و تهدیدات را نیز از نمره موزون 3 کسر و آن را به نام B نامگذاری میکنیم. این دو عدد مختصات نقطهای است که روی محور X ها، عوامل محیط خارجی و روی محور Y ها، عوامل محیط داخلی قرار میگیرد. بنابراین خطی که از نقطه P مربوط به وضع موجود به مبدأ مختصات رسم میشود زاویهای به وجود میآورد. از طرفی نقطه وضع ایدئال در نمودار مختصات (نقطه F) دارای بیشترین مقدار قوت و همچنین بیشترین مقدار فرصت است. به عبارتی یعنی در طیف اعدادی که در پرسشنامهها بین 1 الی 5 درج میشد، مقدار عددی ۵ را دارا میباشند؛ بنابراین نقطه وضعیت ایدئال دارای مختصات (5,5) و در ربع اول نمودار مختصات بوده و اگر خطی از این نقطه به مبدأ مختصات رسم کنیم زاویه آن با محور X ها برابر 45 درجه است (که اسم این زاویه را D میگذاریم). تانژانت 45 درجه برابر ۱ است. بنابراین زاویهای که بین پارهخطهای این دو نقطه (بین نقطه وضع موجود و نقطه ایدئال بر روی محور مختصات تشکیل میشود، مقدار چرخش از وضع موجود به وضع ایدئال (مطلوب) است. ضمناً برای محاسبه میزان زاویه نقطه وضع موجود با محور X ها باید از (آرکتانژانت) استفاده کرد که بدین شکل به دست میآید: قدر مطلق فاصلهای B تقسیم بر قدر مطلق فاصلهای A . بنابراین میزان چرخش راهبردی از وضع موجود به وضع ایدئال (مطلوب) از مجموع دو زاویه مذکور به دست میآید. یعنی:
A = نمره موزون ضعفها + نمره موزون قوتها
B =نمره موزون تهدیدها + نمره موزون فرصتها
A = 179/0
B = 529/0
tg B/A = 9553/2
C = Arctg 9553/2
C = 30/71°
D = X زاویه نقطه مطلوب (ایدئال) با محور = 45°
C+D = مقدار زاویه چرخش راهبردی از وضع موجود به سمت وضع مطلوب
45°+30/71° = 30/116°
نمودار تعیین موقعیت نشان میدهد، مقدار زاویه چرخش از وضع موجود به وضع مطلوب برابر با 30/116 درجه هست و نشاندهنده این است که وضعیت موجود در ربع تهاجمی خفیف قرار دارد و بنابر این آماد و پشتیبانی نیروی پدافند باید برای جنگهای آینده راهبردهایی تدوین نماید که با تکیه بر قوتها از ضعفها کاسته و با بهرهگیری مناسب از فرصتهای پیشِرو، تهدیدات را خنثی و دور نماید. همچنین وضعیت مطلوب در ربع تهاجمی شدید قرار دارد و بنابر این آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران میتواند با بهکارگیری فرصتها و قوتها برای حالت هجومی استفاده نماید. نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند برای جنگهای آینده طبق جدول زیر است:
جدول 5: نقش عوامل راهبردی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند برای جنگهای آینده
|
مؤلفهها |
شماره عامل |
نوع عامل |
نقش عامل |
|
|
نیروی انسانی و فرهنگ سازمانی
|
1 |
ابتکار، خلاقیت و نوآوری |
قوت |
|
|
2 |
خودباوری، اعتماد به نفس و روحیه سازندگی |
قوت |
|
|
|
3 |
ایجاد گفتمان فرهنگی مشترک بین نیروهای چهارگانه ارتش مستقر در یک منطقه و سایر نیروهای مسلح |
قوت |
|
|
|
4 |
همافزایی سیستم لجستیک |
قوت |
|
|
|
5 |
شجاعت و جسارت |
قوت |
|
|
|
6 |
آموزش و تربیت مکتبی و سیاسی |
قوت |
|
|
|
7 |
ایمان، اعتقاد و تعهد انقلابی و جهادی |
قوت |
|
|
|
8 |
هویت اسلامی و انقلابی |
قوت |
|
|
|
9 |
مهارت و تخصص |
قوت |
|
|
|
10 |
کارکنان چند مهارته |
قوت |
|
|
|
11 |
بومی و درونزا |
قوت |
|
|
|
12 |
شفافیت نقشها و آگاهی از مسئولیتها |
قوت |
|
|
|
13 |
صرفهجویی |
قوت |
|
|
|
14 |
خودکفایی و خوداتکایی |
قوت |
|
|
|
15 |
بهرهوری |
قوت |
|
|
|
16 |
جذب و بهکارگیری نیروهای مستعد و نخبه |
قوت |
|
|
|
17 |
نیروی انسانی متخصص و ماهر |
قوت |
|
|
|
18 |
ترکیب مناسب و توانمند از بهترین نفرات آماد و پشتیبانی نیروهای چهارگانه آجا |
قوت |
|
|
|
19 |
وجود تجربیات دفاع مقدس و جنگهای اخیر |
قوت |
|
|
|
20 |
وجود نیروی انسانی ولایی، مؤمن، متعهد، متخصص و توانمند در حوزه آماد و پشتیبانی |
قوت |
|
|
|
21 |
حضور کارشناسان سیاستگذاری و برنامهریزی در حوزه آماد و پشتیبانی |
قوت |
|
|
|
22 |
وضعیت تربیت و آموزش در مراکز آموزش عالی و تخصصی نیروی پدافند |
قوت |
|
|
|
23 |
وضعیت مدیریت و هدایت اقدامات در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
24 |
وضعیت نظارت تخصصی بر عملکرد یگانها در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
25 |
نگرش به موضوع آماد و پشتیبانی در نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
26 |
وجود سازوکارهای استفاده از توانمندیهای تخصصی کارکنان در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
27 |
پایین بودن سطح انگیزه کارکنان آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
28 |
وضعیت آموزشهای ارائه شده در مراکز آموزشی نیروی پدافند در حوزه آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
29 |
وضعیت آموزشها، آموزهها و معلومات مورد نیاز در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
30 |
ضعف در فرهنگ سازمانی |
ضعف |
|
|
|
منابع، قابلیت تجهیزات و فناوری
|
31 |
وجود مراکز فرماندهی و کنترل امن و پایدار در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
قوت |
|
|
32 |
وضعیت بهرهگیری از مراکز علمی- پژوهشی |
قوت |
|
|
|
33 |
امکان دسترسی به منابع اطلاعاتی در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
قوت |
|
|
|
34 |
بهرهگیری از منابع اطلاعاتی آشکار در حوزه آماد و پشتیبانی |
قوت |
|
|
|
35 |
میزان اعتبارات واگذاری در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
36 |
وجود دکترین و آییننامههای مرتبط در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
37 |
وضعیت تبیین و تعیین تاکتیکها و تکنیکهای آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
38 |
نوآوریها و ایجاد فکر و ابتکار در تاکتیکها و تکنیکهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
39 |
کفایت و تناسب قوانین، مقررات، آییننامهها و دستورالعملهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
40 |
وجود مراجع و منابع علمی- نظامی داخلی و خارجی در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
41 |
میزان ارتباط بین بخشهای تحقیقاتی با یگانهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
42 |
صرفهجویی در آمادها |
قوت |
|
|
|
43 |
برخورداری از پشتیبانی مردمی |
قوت |
|
|
|
44 |
ایجاد یک ظرفیت کافی و مناسب از مسیرها و خطوط توزیع امن |
قوت |
|
|
|
45 |
خریدهای کلان و متمرکز |
قوت |
|
|
|
46 |
فقدان شبکههای ارتباطی قوی داخلی و خارجی بین یگانها |
ضعف |
|
|
|
47 |
ضعف در برخورداری از فناوریهای نوین ارتباطی |
ضعف |
|
|
|
48 |
ضعف در آمادرسانی بهاندازه و بهموقع |
ضعف |
|
|
|
49 |
ضعف در قطعهرسانی |
ضعف |
|
|
|
50 |
ضعف در بهرهبرداری مطلوب و کافی از امکانات محلی |
ضعف |
|
|
|
51 |
وجود تجهیزات قدیمی و فرسوده |
ضعف |
|
|
|
52 |
وابستگی برخی تجهیزات به قطعات ساخت خارج |
ضعف |
|
|
|
53 |
وابستگی شدید به بودجه و اعتبارات |
ضعف |
|
|
|
54 |
فرسودگی انبارها |
ضعف |
|
|
|
55 |
عدم تناسب آماد و پشتیبانی با آمایش سرزمینی |
ضعف |
|
|
|
56 |
سادگی تعمیر تجهیزات و سامانهها |
ضعف |
|
|
|
57 |
بدون خدمهسازی سامانهها |
ضعف |
|
|
|
58 |
عدم سبکسازی سامانهها |
ضعف |
|
|
|
59 |
عدم سرعت عمل بالا در آماد رسانی |
ضعف |
|
|
|
60 |
عدم دقت بالا در آماد رسانی |
ضعف |
|
|
|
61 |
سادگی کاربرد و استفاده از سامانهها و تجهیزات آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
62 |
عدم هوشمندی سیستم آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
63 |
کاهش آسیبپذیری |
ضعف |
|
|
|
64 |
عدم چندمنظوره سازی تجهیزات |
ضعف |
|
|
|
65 |
کوچکسازی سیستم آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
66 |
متحرک یا قابل حمل سازی سامانهها |
ضعف |
|
|
|
67 |
استتار چند طیفی تجهیزات، سامانهها، خودروها و انبارهای آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
ساختار، سامانهها و روشها
|
68 |
امکانات هدایت هوشمند یگانها و سازمانهای تابعه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
قوت |
|
|
69 |
وجود سازوکارهای مناسب به منظور نظارت بر اجرای تصمیمات در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
قوت |
|
|
|
70 |
خودکفایی |
قوت |
|
|
|
71 |
انضباط |
قوت |
|
|
|
72 |
اقتدار و سادگی |
قوت |
|
|
|
73 |
صرفهجویی در نیروی انسانی |
قوت |
|
|
|
74 |
اعمال کنترل مناسب بر خطوط و مسیرها |
قوت |
|
|
|
75 |
بهکارگیری و تلفیق دانش و تجربه (مدیریت دانش) |
قوت |
|
|
|
76 |
سیالیت و انعطافپذیری بسیار بالا برای مقابله با تغییرات سریع |
قوت |
|
|
|
77 |
طراحی متمرکز، اجرای نامتمرکز |
قوت |
|
|
|
78 |
سادگی روشها |
قوت |
|
|
|
79 |
امکان رصد برنامههای توسعهای و اقدامات مرتبط در حوزه آماد و پشتیبانی |
قوت |
|
|
|
80 |
امکان بهرهگیری از فرایندها و روشهای ستادی در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
قوت |
|
|
|
81 |
وضعیت برنامهریزی و اجرای برنامههای آموزشی |
قوت |
|
|
|
82 |
فقدان شبکه یکپارچه در ارتباطات |
ضعف |
|
|
|
83 |
تسلط ناکافی بر فنون برنامهریزی، هدایت و اجرا |
ضعف |
|
|
|
84 |
فرماندهی منهای عملیات آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
85 |
نبود مسئولیت هر منطقه پدافندی در قبال تأمین آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
86 |
وابستگی شدید مناطق به آماد و پشتیبانی نیرو |
ضعف |
|
|
|
87 |
فقدان اصل وحدت هدف |
ضعف |
|
|
|
88 |
ضعف در برخورداری از استانداردهای بالای نگهداری و تعمیراتی |
ضعف |
|
|
|
89 |
فقدان چابکی و چالاکی فیزیکی |
ضعف |
|
|
|
90 |
تناسب ساختار آماد و پشتیبانی نیروی پدافند با مأموریتهای محوله |
ضعف |
|
|
|
91 |
سرعت کم در اتخاذ تصمیم |
ضعف |
|
|
|
92 |
فقدان یک شبکه اطلاعاتی آماد و پشتیبانی بومی، امن و پایدار |
ضعف |
|
|
|
93 |
کمبود رویهها و تعامل بین نیروهای چهارگانه ارتش حاضر در یک منطقه |
ضعف |
|
|
|
94 |
فقدان چالاکی ساختاری |
ضعف |
|
|
|
95 |
میزان تداخل و موازیکاری ساختاری در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
96 |
میزان پاسخگویی طرحهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
97 |
وضعیت پایداری و امنیت سامانههای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
98 |
وضعیت اشرافیت فرماندهان بر آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
99 |
وضعیت همافزایی و تبادل اطلاعات بین آماد و پشتیبانی نیروی پدافند و سازمانهای لشکری و کشوری |
ضعف |
|
|
|
100 |
طولانی بودن فرایندهای ایجاد هماهنگی در مواقع بحران |
ضعف |
|
|
|
101 |
میزان کمی و کیفی سامانههای تخصصی موردنیاز |
ضعف |
|
|
|
102 |
سیاستگذاری و برنامهریزی در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
ضعف |
|
|
|
103 |
عدم تفکیک تاکتیک و آماد و پشتیبانی |
ضعف |
|
|
|
104 |
فقدان فرماندهی و کنترل هوشمند (کنترل ناکافی) |
ضعف |
|
|
|
105 |
کاهش سقف سازمانی |
ضعف |
||
|
106 |
نبود یک سامانه و محیط یکپارچه و شبکه شده آمادی |
ضعف |
||
|
107 |
ضعف در ایجاد هماهنگی و یکپارچگی در میان مناطق همجوار |
ضعف |
||
|
108 |
عدم تسهیل فرایندها به منظور تسهیل در عملیات توزیع |
ضعف |
||
|
109 |
عدم توجه به لجستیک معکوس |
ضعف |
||
|
110 |
فقدان راهبردهای آیندهنگر |
ضعف |
||
|
111 |
فقدان دکترین آیندهنگر |
ضعف |
||
|
112 |
عدم وجود فرماندهی پویا
|
ضعف |
||
|
عوامل حوزه علم و فناوری
|
113 |
استفاده از نخبگان و صاحبنظران |
فرصت |
|
|
114 |
وجود شرکتهای دانشبنیان |
فرصت |
||
|
115 |
امکان بهرهگیری از فناوریهای تجاری پیشرفته |
فرصت |
||
|
116 |
وجود پتانسیل و ظرفیتهای لازم جهت امکانسنجی طراحی و تولید تجهیزات |
فرصت |
||
|
117 |
وجود توانمندی نسبی در مهندسی معکوس |
فرصت |
||
|
118 |
بهرهبرداری از موسسههای دانشبنیان |
فرصت |
||
|
119 |
امکان همکاری با صنایع جهت ارتقای شرایط نگهداری و تعمیر وسایل و تجهیزات پدافندی |
فرصت |
||
|
120 |
امکان استفاده از فناوریهای پیشرفته در حوزه آماد و پشتیبانی پدافند |
فرصت |
||
|
121 |
امکان جذب و بهکارگیری دانشمندان و نخبگان علمی در راستای رفع نیازمندیهای آماد و پشتیبانی پدافند |
فرصت |
||
|
122 |
بهرهگیری مناسب از فناوری روز جهت ایجاد سامانه لجستیک متمرکز پدافندی |
فرصت |
||
|
123 |
توسعه دسترسی به اطلاعات و فناوری جهانی در حوزه آماد و پشتیبانی |
فرصت |
||
|
124 |
امکان همکاری علمی و تحقیقاتی با دانشگاهها و مراکز علمی کشور |
فرصت |
||
|
125 |
محدودیت انتقال فناوری و خرید برخی از سامانهها و تجهیزات در حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
تهدید |
||
|
126 |
میزان شکاف علوم و فناوریهای آماد و پشتیبانی |
تهدید |
||
|
127 |
وضعیت فناوریها و زیرساختهای بومی |
تهدید |
||
|
128 |
رشد روزافزون علوم و فناوریها در حوزههای مختلف آماد و پشتیبانی |
تهدید |
||
|
129 |
وضعیت فناوریهای بهکار رفته در برخی سامانههای تولیدشده در صنایع دفاعی کشور در حوزه آماد و پشتیبانی |
تهدید |
||
|
130 |
وضعیت استانداردهای صنعتی و نظامی در حوزه آماد و پشتیبانی |
تهدید |
||
|
131 |
بالا بودن هزینه نگهداری و تعمیر تجهیزات پدافندی |
تهدید |
||
|
132 |
وجود سامانههای پیشرفته لجستیکی در اختیار سایر کشورها |
تهدید |
||
|
133 |
تحول از ایده جنگ محور دشمن به استفاده از قدرت هوشمند |
تهدید |
||
|
134 |
تهدیدات در حوزه سایبری |
تهدید |
||
|
135 |
دسترسی دشمن به سامانههای بدون سرنشین |
تهدید |
||
|
136 |
گسترش فضاها و شاخههای تخصصی در جامعه اطلاعاتی دشمن |
تهدید |
||
|
137 |
فضاهای مجازی، سیال، نرمافزاری و خارج از حواس انسان در جنگهای آینده |
تهدید |
||
|
138 |
تهاجم هوایی و موشکی دقیق |
تهدید |
||
|
139 |
استفاده از توانمندیهای پهپادی توسط دشمن |
تهدید |
||
|
140 |
توانمندی ودجا در پوشش نیازمندیهای آماد و پشتیبانی |
تهدید |
||
|
141 |
استفاده گسترده نیروهای منطقه و فرامنطقهای از توانمندی آماد و پشتیبانی |
تهدید |
||
|
عوامل اجتماعی، فرهنگی
|
142 |
استفاده از نقاط مشترک مثل زبان و فرهنگ غنی اسلامی رایج در کشور و درک متقابل عوامل اجتماعی |
فرصت |
|
|
143 |
وجود تدابیر و فرامین فرماندهی معظم کل قوا |
فرصت |
|
|
|
144 |
وجود اسناد بالادستی، برنامهها، قوانین و اقدامات حمایتی |
فرصت |
|
|
|
145 |
جغرافیای مناسب در زمینه بهکارگیری تجهیزات |
فرصت |
|
|
|
146 |
استفاده از قدرت نرم و هوشمند علیه جبهه مقاومت انقلاب اسلامی |
تهدید |
|
|
|
147 |
وضعیت آمایش سرزمینی و آمایش آماد و پشتیبانی |
تهدید |
|
|
|
148 |
مدیریت آستانه تحمل ملتها توسط دشمن |
تهدید |
|
|
|
149 |
مدنظر قرار دادن ابعاد و جنبههای مختلف جنگ نرم |
تهدید |
|
|
|
عوامل سیاسی
|
150 |
توسعه همکاریهای همهجانبه با کشورهای دوست و همسو در فناوری |
فرصت |
|
|
151 |
مذاکره با کشورهای همپیمان، دوست و بیطرف در راستای تأمین نیازمندیهای آمادی |
فرصت |
||
|
152 |
امکان استفاده از توان کشورهای همسو |
فرصت |
||
|
153 |
استفاده از روابط سیاسی موجود با کشورهای همراستا و همسو |
فرصت |
||
|
154 |
بسیج جامعه جهانی علیه ایران |
تهدید |
||
|
155 |
یکپارچگی همه قابلیتهای نظامی آمریکا به منظور ایجاد قدرت رزمی مشترک کارآمد |
تهدید |
||
|
عوامل اقتصادی عوامل اقتصادی
|
156 |
بسترهای تعامل بین معاونتهای آماد و پشتیبانی نیروهای آجا، سپاه و ناجا و دیگر ارگانها و نهادها |
فرصت |
|
|
157 |
امکان خرید و رفع نیازمندهای نیروی پدافند از خارج |
فرصت |
||
|
158 |
خریدهای متمرکز |
فرصت |
||
|
159 |
امکان استفاده از فناوریهای تجاری پیشرفته در جهت ارتقای سامانه آماد و پشتیبانی برای جنگهای آینده |
فرصت |
||
|
160 |
تناسب سهم بودجه آماد و پشتیبانی با توجه به گستردگی جنگهای آینده |
تهدید |
||
|
161 |
میزان تحقق اعتبارات آماد و پشتیبانی |
تهدید |
||
|
162 |
وضعیت اعتباری ودجا |
تهدید |
||
|
163 |
لجستیک دفاعی مشترک دشمن |
تهدید |
||
|
164 |
پشتوانه اقتصادی قدرت دشمن |
تهدید |
||
|
165 |
تصرف مراکز حساس اقتصادی مثل پالایشگاهها، چاههای نفتی، بانکها و ... |
تهدید |
||
|
166 |
کمبود اعتبارات و بودجه بهویژه در بخش آماد و پشتیبانی نیروی پدافند |
تهدید |
||
|
167 |
وجود صنایع پیشرفته نظامی در اختیار دشمن |
تهدید |
||
|
168 |
نابسامانی اوضاع دلار |
تهدید |
||
|
169 |
کمبود توانایی صنایع داخلی برای ساخت نیازمندیهای نیروی پدافند |
تهدید |
||
|
170 |
تحریم کشور در حوزههای مختلف |
تهدید |
||
|
عرضه کنندگان
|
171 |
استفاده از شرکتهای فنی برای تولید قطعات و تجهیزات نظامی |
فرصت |
|
|
172 |
تقویت همکاری با صنایع |
فرصت |
||
|
173 |
امکان دعوت از شرکتهای فنی برای تولید قطعات و تجهیزات نظامی |
فرصت |
||
|
174 |
امکان تسری نهضت قطعهسازی به جامعه فنی و صنعتی کشور |
فرصت |
||
|
175 |
وضعیت پروژههای تحقیقاتی در حوزه آماد و پشتیبانی |
تهدید |
||
|
176 |
عدم ابراز تمایل و همکاری نخبگان علمی جهت همکاری مستقیم با پدافند |
تهدید |
||
|
177 |
پاسخگویی تیراژ تجهیزات تولیدی در صنایع دفاع در حوزه آماد و پشتیبانی |
تهدید |
||
|
گروههای ذینفع گروههای ذینفع
|
178 |
انتخاب راهبرد آمادی بر مبنای پشتیبانی متمرکز |
فرصت |
|
|
179 |
بهکارگیری فارغالتحصیلان مراکز علمی و دانشگاهی در مراکز تعمیرات تخصصی یگانهای تابعه پدافند |
فرصت |
|
|
|
180 |
وضعیت فناوری ودجا |
تهدید |
|
|
|
181 |
استفاده از تاکتیک شک و بهت در جنگهای آینده |
تهدید |
|
|
|
182 |
ایجاد سامانههای فرماندهی مشترک به منظور تضمین برقراری ارتباطات امن و سریع توسط دشمن |
تهدید |
|
|
|
183 |
ارتقای روند آرایش پلهکانی |
تهدید |
|
|
|
184 |
جنگ نیابتی |
تهدید |
|
|
|
185 |
جنگ اتحادیهای |
تهدید |
|
|
|
186 |
جنگهای ائتلافی |
تهدید |
|
|
|
187 |
جنگ شناختی |
تهدید |
|
|
|
188 |
جنگ نرم و عملیات روانی |
تهدید |
|
|
|
189 |
توانایی بالا در ایجاد مناطق مناسب به منظور دپوی اقلام آمادی مورد نیاز |
تهدید |
|
|
|
190 |
برخورداری دشمن از پشتیبانی مالی بسیار قوی |
تهدید |
||
|
191 |
فقدان دکترین عملیاتی مشخص دشمن |
تهدید |
||
|
192 |
گسترش پایگاههای نظامی دشمن در منطقه خاورمیانه و قفقاز |
تهدید |
||
|
193 |
قدرت تشکیلاتی و ساختاری دشمن |
تهدید |
||
|
194 |
تأکید بر توانایی اعزام سریع اقلام آمادی به مناطق مورد نظر |
تهدید |
||
|
195 |
تغییر سازمان رزم نیروهای دشمن به نیروهایی کوچکتر و چالاکتر |
تهدید |
||
|
196 |
تأکید بر ظرفیتسازی در بین نیروهای چهارگانه آجا مستقر در یک منطقه برای دفاع مؤثر |
تهدید |
||
|
197 |
برتری نیروی هوایی دشمن با استفاده از توانمندیهای پیشرفته و هواپیماهای جنگ الکترونیک |
تهدید |
||
|
198 |
برتری اطلاعاتی و عملیات روانی دشمن |
تهدید |
||
|
199 |
عملیات سریع و قاطع |
تهدید |
||
|
200 |
انجام عملیات تأثیر محور یا مبتنی بر تأثیر |
تهدید |
||
|
201 |
انجام عملیات غیر خطی |
تهدید |
||
|
202 |
بهکارگیری نیروهای ویژه |
تهدید |
||
|
203 |
درگیری همزمان در سطوح سهگانه |
تهدید |
||
|
204 |
انجام عملیات پیشدستانه |
تهدید |
||
|
205 |
توسعه صحنه نبرد و نفوذ بر عمق هدف |
تهدید |
||
|
206 |
حمله به مراکز ثقل |
تهدید |
||
|
207 |
آفند مسطح و تاکتیک عملیات موزاییکی |
تهدید |
||
|
208 |
وجود یگانهای متنوع |
تهدید |
||
|
209 |
عملیات یکپارچه |
تهدید |
||
|
210 |
فضاهای چندبُعدی |
تهدید |
||
|
211 |
تحرکات متنوع |
تهدید |
||
|
212 |
جنگ ترکیبی |
تهدید |
||
|
213 |
جنگ دورایستا |
تهدید |
||
|
214 |
رویکرد شبکه محور به جنگ |
تهدید |
نتیجهگیری و پیشنهاد
در جنگهای آینده، آماد و پشتیبانی نقش مهمی در ایجاد توسعه پایدار هر نیرو یا سازمان دارد. بر اساس مطالعات معتبر، بهبود و ارتقای عملکرد آماد و پشتیبانی بهعنوان یکی از اهداف نیروی پدافند هوایی طی سالیان اخیر، مطرح بوده است، چراکه آماد و پشتیبانی تأثیر بسزایی بر فعالیتهای نیروی پدافند هوایی آجا دارد. بر اساس تجزیهوتحلیل به عمل آمده، نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید مؤلفههای نیروی انسانی و فرهنگ سازمانی منابع، قابلیت تجهیزات و فناوری؛ ساختار، سامانهها و روشها؛ علم و فناوری؛ عوامل اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی، عرضه کنندگان و گروههای ذینفع مشخص گردید. جهت مشخص نمودن نقش عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر راهبردهای آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی آجا برای جنگهای آینده با استفاده از نظر صاحبنظران، حجم نمونه و گویهها در قالب پرسشنامهای 214 سؤالی تبیین گردید. از مجموع 214 سؤال طراحی شده 112 سؤال مربوط به عوامل داخلی (44 قوت و 68 ضعف) و 102 سؤال مربوط به عوامل خارجی (30 فرصت و 72 تهدید) است که نهایتاً نتایج زیر حاصل گردید: همافزایی و تعامل در زمینههای آمادرسانی، پشتیبانی، اطلاعاتی، پژوهشی، علمی و فناوری با سایر سازمانهای لشکری و کشوری در حوزه آماد و پشتیبانی، حفظ و توسعه اشراف اطلاعاتی، ایجاد توسعه و افزایش ظرفیتها و توانمندیهای حوزه آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای جنگهای آینده، جذب و تربیت نیروی انسانی متخصص و آموزشدیده در زمینههای مدیریتی، کاربری، تعمیراتی، ایجاد تقویت و توسعه دیپلماسی آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسو بهمنظور افزایش همیاری و تعاملات آماد و پشتیبانی در حوزه جنگهای آینده بر اساس سیاستهای دفاعی امنیتی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، تجهیز آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به سامانهها و تجهیزات پیشرفته رویارویی با جنگهای آینده با تأکید بر تولیدات بومی، بهرهگیری از فناوریهای برترساز و بهینهسازی تجهیزات و سامانههای موجود، تأمین، تخصیص و واگذاری اعتبارات مورد نیاز بر اساس برنامهها و طرحهای مصوب آماد و پشتیبانی نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران متناسب با حجم، نوع و شدت جنگهای آینده.
پیشنهادها
فهرست منابع
)