شناسایی و اولویت بندی شاخص های تاب آوری شهرها در برابر بیماری های همه گیر با روش دیمتل فازی(مطالعه موردی:شهر ایلام)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری جغرافیای انسانی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی تهران ایران

2 دانشیار گروه جغرافیای انسانی و آمایش دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی تهران ایران

چکیده

در سال‌های اخیر، مفهوم تاب‌آوری شهری به‌ویژه در مواجهه با بحران‌هایی مانند بیماری‌های همه‌گیر، به‌عنوان رویکردی کلیدی در مدیریت شهری مطرح شده است. تجربه کووید-۱۹ نشان داد که شهرها به‌عنوان کانون‌های اصلی جمعیت، بیشترین آسیب‌پذیری را دارند و بازگشت آنها به شرایط پایدار وابسته به عوامل ساختاری، نهادی، اجتماعی و اقتصادی است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های مؤثر بر تاب‌آوری شهر ایلام در برابر بیماری‌های همه‌گیر است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی بوده و جامعه آماری آن شامل خبرگان مدیریت شهری است که به‌صورت هدفمند انتخاب شده اند. برای گردآوری داده‌ها، ابتدا شاخص‌ها از پیشینه پژوهش‌ها استخراج و سپس با روش دیمتل فازی، روابط علّی و معلولی و میزان اثرگذاری آنها تحلیل گردید. نتایج حاصل نشان می دهد که شاخص‌های نهادی و اجتماعی از بالاترین میزان اثرگذاری و اثرپذیری برخوردارند و نقش محوری در تاب‌آوری شهری ایلام ایفا می‌کنند. در مقابل، شاخص‌های کالبدی و اقتصادی بیشتر تحت تأثیر سایر عوامل قرار دارند و به‌تنهایی قدرت ایجاد تغییر اساسی در تاب‌آوری را ندارند. یافته‌ها بیانگر اهمیت سرمایه اجتماعی، کیفیت حکمرانی، مشارکت فعال شهروندان و اعتماد عمومی به نهادهای مدیریتی در مواجهه با بحران‌ها است. این پژوهش با تأکید بر رویکرد سیستمی و شبکه‌محور، ضرورت اتخاذ دیدگاهی کل‌نگر و مشارکتی در ارتقاء تاب‌آوری شهری را برجسته می‌سازد و می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای برنامه‌ریزی راهبردی و سیاست‌گذاری مدیریت بحران در سایر شهرهای مشابه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فصلنامه آماد و فناوری دفاعی

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از تاریخ 24 آبان 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار