فصلنامه آماد و فناوری دفاعی

فصلنامه آماد و فناوری دفاعی

طراحی مدل حکمرانی هوشمند نگهداری و تعمیرات در سازمان‌های دفاعی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
چکیده
نگهداری و تعمیرات هوشمند در سازمان‌های دفاعی، به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر بر آمادگی عملیاتی تجهیزات، نیازمند حکمرانی یکپارچه، تصمیم‌گیری داده‌محور و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین مدل بومی حکمرانی هوشمند نگهداری و تعمیرات در سازمان‌های دفاعی جمهوری اسلامی ایران انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی–توسعه‌ای و از نظر روش، کیفی است که با استفاده از راهبرد نظریه داده‌بنیاد و رویکرد نظام‌مند استراوس و کوربین انجام شد. جامعه پژوهش شامل خبرگان نگهداری و تعمیرات، مدیران فنی و متخصصان فناوری اطلاعات سازمان‌های دفاعی بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق ۱۵ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته تا دستیابی به اشباع نظری و بررسی اسناد مرتبط گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام گرفت و اعتبار یافته‌ها از طریق بازبینی مشارکت‌کنندگان، بازبینی همتایان و مثلث‌سازی داده‌ها بررسی شد. یافته‌ها به شناسایی شش بعد اصلی در قالب مدل پارادایمی منجر شد که شامل شرایط علّی (فناوری‌های پیش‌بینانه، تحلیل داده‌ها و داشبوردهای مدیریتی)، پدیده محوری (حکمرانی هوشمند نگهداری و تعمیرات)، شرایط زمینه‌ای (ساختار سازمانی، حساسیت امنیتی و قوانین و مقررات)، شرایط مداخله‌گر (توانمندسازی کارکنان و زیرساخت‌های فناوری)، راهبردها (دیجیتال‌سازی فرایندها، استانداردسازی، هماهنگی بین واحدها و تصمیم‌گیری داده‌محور) و پیامدها است. نتایج نشان می‌دهد تحقق حکمرانی هوشمند نگهداری و تعمیرات مستلزم تعامل هماهنگ عوامل فناورانه، سازمانی و انسانی است و مدل پیشنهادی می‌تواند چارچوبی برای سیاست‌گذاری و بهبود نظام نگهداری و تعمیرات در سازمان‌های دفاعی فراهم سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات