تبیین تضاد منافع اقتصادی جمهوری اسلامی ایران با ترکیه ناشی از تبعات ژئوپلیتیکی توسعه روابط ترکیه با جمهوری‌های آسیای مرکزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده روابط بین الملل، وزارت امور خارجه، تهران،ایران

2 دانشیار گروه مدیریت راهبردی، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران

3 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه پدافند هوائی خاتم الانبیاء (ص)،تهران،ایران

4 دانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی دفاع ملی دانشگاه عالی دفاع ملی،تهران،ایران

چکیده

آسیای مرکزی به‌دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و منابع طبیعی غنی، عرصه رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی شده‌اند. جمهوری اسلامی ایران و ترکیه به‌عنوان دو بازیگر مهم در این منطقه، منافع اقتصادی متفاوت و متضادی دنبال می‌کنند. توسعه روابط ترکیه با این جمهوری‌ها و تبعات ژئوپلیتیکی آن، زمینه بروز تضاد منافع اقتصادی میان دو کشور را فراهم ساخته است. هدف این تحقیق، تبیین تضاد منافع اقتصادی جمهوری اسلامی ایران با ترکیه در سایه تبعات ژئوپلیتیکی توسعه روابط ترکیه با جمهوری‌های آسیای مرکزی است. این پژوهش توسعه‌ای-کاربردی و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. ابتدا اسناد و مدارک مرتبط بررسی و سپس از طریق مصاحبه با ۱۴ نفر از صاحب‌نظران، داده‌های کیفی گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شد. عوامل اصلی تضاد شامل «رقابت بر سر مسیرهای ترانزیتی»، «جذب سرمایه‌گذاری خارجی»، «حوزه انرژی و خطوط لوله»، «احیای مسیر زنگه‌زور»، «تغییر موازنه ژئوپلیتیکی» و «رقابت در صنعت گردشگری» بودند. همچنین «افزایش صادرات ترکیه»، «کاهش صادرات کالاهای ایرانی» و «مانع‌تراشی در بهره‌برداری ایران از دریای خزر» کمترین تأثیر را داشتند. تلاش پژوهشگر بر تمرکز نوآورانه معطوف به تحلیل ژئواکونومیک و شناسایی نظام‌مند مؤلفه‌های اقتصادی کمتر بررسی‌شده در پژوهش‌های هم‌سنخ است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فصلنامه آماد و فناوری دفاعی
دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 30
اصل مقاله های شماره فوق در حال ویراستاری نهایی است و بزودی بارگذاری خواهد شد.
تیر 1405
صفحه 63-86

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار