چالش‌ها و توانمندسازهای پیاده‌سازی گذار توأم در بنگاه‌های کوچک و متوسط: تحول دیجیتال و پایداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد دانشگاه الزهرا. تهران، ایران

چکیده

در دهه اخیر، مفهوم «گذار توأم» که تلفیقی از تحول دیجیتال و پایداری است، به اولویت راهبردی سازمان‌ها در سطح جهانی تبدیل شده‌است. پیاده‌سازی این گذار در بنگاه‌های کوچک و متوسط، به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، به‌دلیل محدودیت‌های مالی، فناورانه، انسانی و نهادی با چالش‌های متعدد روبه‌روست. این پژوهش با رویکرد آمیخته، به شناسایی و تحلیل نظام‌مند چالش‌ها و توانمندسازهای گذار توأم پرداخته‌است. در بخش کیفی، داده‌ها از تحلیل مضمون مصاحبه‌ها و مقالات علمی گردآوری و در بخش کمّی، تکنیک DEMATEL برای مدل‌سازی روابط علّی–معلولی عوامل استفاده شد. یافته‌های کیفی نشان دادند که از مجموع ۳۲۱ بخش کدگذاری‌شده، حدود 55% مربوط به توانمندسازها و ۴۵% به چالش‌ها اختصاص داشت. پنج دسته چالش کلیدی به‌ترتیب شامل چالش‌های بخشی و ساختاری، استراتژیک و عملیاتی، منابع انسانی، مالی و فناورانه شناسایی شدند. در مقابل، توانمندسازهای اصلی شامل حمایت‌ قانونی و نهادی، رویکرد نظام‌مند، نوآوری فناورانه، همکاری و شبکه‌سازی، سرمایه انسانی و آموزش تعیین شد. این توزیع نشان‌دهنده تمرکز پژوهش‌ها بر تسهیل‌گری بیش از موانع ساختاری است. تحلیل کمّی نشان داد سه مؤلفه «چالش نیروی انسانی»، «سرمایه انسانی و آموزش» و «رویکردهای نظام‌مند» بیشترین نقش علّی و راهبردی را داشته و اهرم‌های کلیدی مدیریت گذارند. در مقابل، «چالش‌های مالی»، «چالش‌های فناورانه» و «سیاست‌های کلان» بیشتر اثرپذیرند. این تحلیل بر ضرورت ارتقای مهارت نیروی انسانی، استقرار فرآیندهای ساختاریافته و توسعه سیاست‌های بومی برای موفقیت گذار تأکید دارد و چارچوب ارائه‌شده مبنایی برای سیاست‌گذاری و نقشه‌راه‌های صنعتی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 30
اصل مقاله های شماره فوق در حال ویراستاری نهایی است و بزودی بارگذاری خواهد شد.
تیر 1405
صفحه 143-164